Phần 3 – Sức mạnh và ảnh hưởng của O Sensei
Hỏi: Thưa Thầy, điều gì đã làm nên nét đặc biệt trong Aikido của Yamaguchi Sensei?
Đáp:
Aikido của Yamaguchi Sensei rất khó. Có người hiểu được, có người thì không. Nhưng những nguyên lý và nền tảng căn bản của các kỹ thuật Aikido vẫn là một. Thầy thường nói: “Tôi luôn mong muốn có thể thực hiện được như O Sensei. Sức mạnh của Ngài đã chạm đến và thấm vào toàn thân tôi. Tôi vẫn nhớ cảm giác ấy, và tôi luôn cố gắng tái hiện lại nó.”
Đôi khi, khi nhìn những bức ảnh hay thước phim ghi lại O Sensei và Yamaguchi Sensei thực hiện kỹ thuật, tôi cảm nhận rằng ý tưởng của các Ngài gần như giống nhau — nhưng đồng thời vẫn có điều gì đó khác biệt. Yamaguchi Sensei có một cách chuyển động rất đặc biệt — thân pháp sắc bén, và từng động tác đều đạt đến một trình độ kỹ thuật rất cao. Còn O Sensei thì khác. Nơi Ngài có một chiều sâu tinh thần rất đặc biệt — như một nguồn sức mạnh khác hẳn — có lẽ bởi Ngài đã nghiên cứu và chịu ảnh hưởng giáo lý Omoto.
Tôi từng nghe một câu chuyện như thế này: trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, O Sensei có buổi biểu diễn tại câu lạc bộ Aikido Đại học Mãn Châu, miền Bắc Trung Quốc. Trong khán giả có người nói: “Nhìn như diễn thôi.”
Nghe vậy, O Sensei mời bất cứ ai muốn có thể lên thử. Một người đàn ông rất to lớn tên là Ten Ryu, từng là đấu sĩ Sumo chuyên nghiệp, đã bước lên nhận lời. Ông tấn công O Sensei, nhưng gần như ngay lập tức bị quật ngã xuống sàn — chỉ sau một cái chạm nhẹ.
Ngay sau đó, ông ấy xin được Tổ sư thu nhận làm uchi-deshi. Ông nói rằng mình đã cảm nhận được một điều gì đó rất lạ — một sức mạnh khác thường. Sau chiến tranh, tôi có vài lần gặp lại người đàn ông ấy tại Hombu Dojo, và chính ông đã tự kể lại câu chuyện này cho mọi người nghe.
Hỏi: Theo Thầy, sức mạnh của O Sensei có mang tính siêu nhiên không?
Đáp:
Tôi không biết. Tôi đã rèn luyện cùng Yamaguchi Sensei, từng bước một, và tôi có thể hiểu được cách Thầy vận dụng cơ thể. Cách dụng thân của Thầy đối với tôi là điều có thể lý giải được.
Nhưng sức mạnh của O Sensei… đó lại là một điều khác. Nó vượt ngoài khả năng lĩnh hội của tôi.
Tôi vẫn luôn tự hỏi — con người thực sự có thể mang trong mình loại sức mạnh nào? Nguồn năng lượng mà đôi khi ta nhìn thấy, nhưng không thể giải thích ấy là gì? Câu hỏi đó đến nay vẫn còn ở trong tôi.
Dù đã rèn luyện Aikido trong nhiều năm, tôi vẫn chưa có được loại sức mạnh ấy. Tôi đã nhìn thấy nó, nhưng chưa từng thực sự cảm nhận được — dù chỉ một lần. Đến giờ, với tôi, đó vẫn là một điều khó lý giải.
Hỏi: Thầy có bao giờ nghĩ rằng, một ngày nào đó Thầy sẽ có được loại sức mạnh ấy không?
Đáp:
Tôi không nghĩ mình có thể đạt tới loại sức mạnh ấy… nhưng tôi vẫn mong muốn được như O Sensei. Tôi phải tiếp tục cố gắng — cho đến cuối đời. Loại sức mạnh đó… dường như vượt quá những gì con người có thể hiểu trọn vẹn. O Sensei giống như một vị thần — nhưng không phải là thần. Nơi Ngài có một điều gì đó thật khác thường.
Trước đây, tôi không thể áp dụng kỹ thuật lên những người khỏe hơn mình. Nhưng giờ đây, từng bước một, tôi có thể rèn luyện cùng họ với niềm vui. Điều đó không phải là áp đảo người khác — mà chỉ đơn giản là chuyển động một cách tự nhiên, trong sự hoà hợp và kết nối.
Vì thế có lẽ… nếu chúng ta tiếp tục rèn luyện và không ngừng tìm kiếm, một ngày nào đó, chúng ta có thể tiến gần hơn. Tôi hy vọng như vậy. Ai cũng hy vọng như vậy. Tôi vẫn có một ước mơ. (Thầy mỉm cười)
Hỏi: Thầy đã từng có dịp được tiếp xúc hoặc tập luyện trực tiếp với O Sensei chưa?
Đáp:
Không hẳn. Tôi chỉ quan sát Ngài.
Có một lần, O Sensei đến quan sát buổi tập của chúng tôi tại Hombu Dojo. Ngài nhìn tôi và nói: “Còn trẻ… còn dùng sức… Nhưng không sao. Con còn trẻ. Hãy rèn luyện nhiều hơn nữa.”
Đó là tất cả những gì Ngài nói — nhưng những lời ấy vẫn ở lại trong tôi. Chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi như vậy thôi, cũng đã để lại trong tôi một ấn tượng rất sâu sắc.
Hỏi: Theo Thầy, Yamaguchi Sensei khác biệt thế nào so với các uchi-deshi khác của O Sensei?
Đáp:
Yamaguchi Sensei là một người Thầy rất xuất sắc. Nhưng những vị Thầy khác cũng đều rất giỏi — mỗi người có một con đường và một cách tiếp cận riêng.